Làm thế nào để không vi phạm bản quyền liên quan đến hình ảnh

bởi Nguyễn Đức Anh
dandelion

Trong vấn đề bản quyền, rất dễ há miệng mắc quai nếu không để ý. Nghĩa là hầu hết ta áp dụng tiêu chuẩn kép rất tinh quái nhưng không thông minh gì cho lắm (có cả mình nữa!):

  • Ta sẽ sồn sồn nếu ai vi phạm bản quyền của ta
  • Nhưng ta thì có vô vàn lý do cho việc vi phạm bản quyền của người khác

Hôm nay mình sẽ bắt đầu bằng một vấn đề mà rất nhiều người quản trị web, người làm nội dung, các nhà thiết kế, blogger…hay mắc phải đó là vi phạm bản quyền liên quan đến hình ảnh.

Hình ảnh là thứ rất dễ lấy nhưng không dễ để làm ra nếu bạn cứ gò bó về ý tưởng hình minh hoạ.

Nếu bạn cần một bài viết về thủ đô Paris của Pháp, thì có thể không khó khăn lắm, chẳng cần đặt chân đến đó bạn sẽ có một bài viết tổng hợp dùng được cho người đọc, nhưng ảnh thì sao ???

Dĩ nhiên bạn không thể bay sang Pháp để chụp rồi, trừ khi bạn là người rất có điều kiện.

Trong tình huống đấy đa phần mọi người sẽ sa ngã vào con đường vi phạm (dĩ nhiên mình đã từng!) – vì vi phạm thì nhàn rỗi hơn nhiều, chỉ cần Google là xong.

Vậy có giải pháp nào thay thế không?

Mình đề ra 3 giải pháp:

  • Tự làm ảnh cho bản thân
  • Tìm kho ảnh miễn phí
  • Mua ảnh

Tự làm ảnh cho bản thân

Thứ nhất, liệu thực sự có bức ảnh nào đó bạn không thể chụp, tự làm được không? Có và Không.

Trong ví dụ về nước Pháp, điều đó quả thực là rất khó khăn để có ảnh bạn tự chụp, nhưng trong nhiều trường hợp khác thì vấn đề không phức tạp như vậy. Những đồ vật xung quanh đều rất dễ chụp, cảnh người, đường phố, bầu trời, thực vật,…bạn đều tự chụp được ngay cả với điện thoại thông minh thông thường.

Điều nữa cần phải lưu tâm: ảnh là để minh hoạ, trình bày ý tưởng, và nó không cần phải theo phong cách tả thực 100% – nghĩa là bạn đang nói về vấn đề A, nhưng ảnh của bạn là về việc B, điều đó giúp bạn dễ tìm ảnh cho bản thân hơn.

Ảnh không phải lúc nào cũng là ảnh chụp bằng máy ảnh hay điện thoại, nó có thể là ảnh chụp màn hình, nó có thể là ảnh bạn ký hoạ bằng phần mềm nào đó…

Điều quan trọng nhất trong phần này: đừng tự hạ thấp khả năng của bạn.

Kho ảnh miễn phí

Miễn phí thực sự, theo mong muốn của người chụp, có những kho ảnh như thế cho bạn tự do chọn lựa.

Có nhiều kho ảnh như thế không, có nhiều ảnh không?

Thực sự là có rất nhiều, tất nhiên tìm được bức ảnh hoàn toàn ưng í có thể không dễ nhưng bạn sẽ thấy ảnh mình tìm được sẽ thú vị hơn như để bù lại cho những khó khăn của bạn.

Ảnh trên mạng thường theo mẫu định sẵn, bạn sẽ thấy nó na ná nhau, còn ảnh tự tìm hay có nét độc đáo riêng.

Có ràng buộc nào không khi tôi sử dụng các bức ảnh này?

Nó là miễn phí thực theo nghĩa bạn không phải trả bất cứ chi phí quy ra tiền nào cho người sở hữu, nhưng cũng có thể có một số ràng buộc như:

  • Bạn phải dẫn tên tác giả bức ảnh chụp để ghi công (điều này thường không vấn đề gì nhỉ)
  • Hoặc được dùng cho mục đích cá nhân, vô tư nhưng không được phép khi sử dụng cho mục đích thương mại (cho trang bán hàng, cho website kiếm tiền bằng quảng cáo như adsense chẳng hạn…)

Những bạn nào kinh doanh đừng quá lo, số lượng ảnh dành cho mục đích thương mại cũng có rất nhiều.

Khi sử dụng các kho ảnh miễn phí, quyền và trách nhiệm của bạn sẽ được cung cấp đầy đủ và họ hay dùng các quy định mà tổ chức creativecommons.org đưa ra.

Một trong những quyền – nghĩa vụ thoải mái nhất được cấp là CCO – khi ấy thực tế là bạn toàn quyền sử dụng ảnh, chỉnh sửa, phân phối mà không có nghĩa vụ nào đặc biệt, cụ thể:

  • Miễn phí cho sử dụng ngay cả thương mại
  • Thậm chí không có yêu cầu ghi công

Thí dụ ảnh bông hoa minh hoạ mình dùng đầu bài này được cấp giấy phép là CCO.

Một số trang cung cấp ảnh dạng này:

Ví dụ mình một ảnh tải trên pixabay:

ví dụ tải ảnh trên pixabay

Bạn có thể thấy thông báo bản quyền của nó rất rõ ràng. Nhấn vào nút Tải về miễn phí và chọn kích cỡ phù hợp.

Từ khoá tìm kiếm trên Google những dịch vụ tương tự: free images – free photos

P/S: Nếu không tìm được ảnh mong muốn với các kho ảnh miễn phí trên, bạn có thể sẽ thích kho ảnh cực kỳ lớn bên dưới đấy. Có thể bạn cũng đã nghe nói đến nó rồi.

Kho ảnh khổng lồ của Flickr

Flickr.com là một trong những kho ảnh lớn nhất thế giới hiện nay, số lượng của nó lớn hơn nhiều các kho ảnh mình vừa kể trên.

Flickr trước thuộc Yahoo vang bóng một thời, nhưng nay nó đã được bán lại cho SmugMug…

Điểm mạnh của Flickr là số lượng ảnh vô cùng lớn, có hàng chục tỷ bức ảnh và hàng triệu nhóm ở đây. Nhưng điểm yếu của nó là không phải ảnh nào cũng miễn phí hoặc cho phép dùng thương mại. Tuy nhiên bạn luôn có công cụ để lọc những ảnh theo tiêu chuẩn cho phép chia sẻ mà mình mong muốn.

Như hình bên dưới, mặc định khi bạn tìm kiếm là Mọi giấy phép. Sau đó bạn có thể lọc thành giấy phép mong muốn như là Creative Commons hoặc Cho phép sử dụng thương mại,…

chọn giấy phép flickr

Ngay cả với lựa chọn khá khắt khe là cho phép sử dụng thương mại, mình cũng tìm thấy hơn 400 ngàn ảnh liên quan đến Paris:

Flickr cung cấp rất nhiều ảnh

Nếu muốn xem thông tin chi tiết về quyền và nghĩa vụ đối với từng ảnh, bạn click vào phần sau:

thông tin bản quyền hình ảnh cụ thể

Tìm kiếm ảnh trên Google kết hợp với bộ lọc

Nếu bạn đơn thuần chỉ tìm kiếm ảnh trên Google rồi lấy về sử dụng trong sản phẩm của bạn thì khả năng bạn vi phạm bản quyền là rất cao.

Hiện Google cung cấp thêm các tính năng lọc giúp bạn tránh được tình trạng đó và chọn được các ảnh sử dụng miễn phí (bạn click vào công cụ > quyền sử dụng). Hiện bộ lọc chỉ nhắm rõ ràng cho mục đích sử dụng phi thương mại. Nhưng nói chung nhiều ảnh vẫn sử dụng được cho mục đích thương mại, tuy nhiên để chắc chắn, bạn cần click vào ảnh cụ thể và xem giấy phép của nó là gì.

tuỳ chọn giấy phép cho tìm kiếm hình ảnh của Google

Một lợi điểm khi sử dụng Google là bạn tận dụng được sức mạnh tìm kiếm của nó để tìm tổng hợp đồng thời nhiều kho ảnh khác nhau, thí dụ nó có thể tìm cùng lúc trên cả Flickr, Pixapay, Wikipedia, vân vân.

Bạn có thể tham khảo thêm về các quyền sử dụng ảnh thông qua công cụ tìm kiếm Google ở đây.

Mua ảnh

Cần để ý đến trường hợp này khi bạn dùng ảnh cho mục đích thương mại cao cấp, có tính lâu dài để đảm bảo không gặp rắc rối nghiêm trọng về sau – vì khi ấy sửa chữa rất mệt mỏi và tốn kém.

Ví dụ khi bạn làm logo, tem nhãn, bao bì sản phẩm thì nên tìm mua ảnh, điều này cho bạn ba thứ quan trọng:

  • Ảnh chất lượng rất cao
  • Tự do tối đa trong ý tưởng
  • Khả năng vi phạm bản quyền là gần như không có chút nào

Một số trang:

Một số mẹo:

Thường ảnh càng to sẽ càng đắt, nên bạn chỉ cần mua ảnh có kích cỡ phù hợp với mình.

Mặc dù nhiều trang có lưu ảnh của bạn, nhưng bạn cũng nên save lại, phòng khi nào sử dụng lại.

Ảnh là của bạn rồi nhưng đừng share nó cho người khác. Theo quy định, ảnh đã bán cho bạn nhưng chỉ bạn được sử dụng thôi, nếu bạn định mua đứt thì sẽ tốn rất nhiều tiền, do vậy mua cho bản thân là được rồi.

Nếu bạn để ý, các trang web trên thế giới, một là họ có phóng viên tác nghiệp tự chụp ảnh của họ, nếu không có họ hay mua ảnh ở các trang bán ảnh chuyên nghiệp.

Bạn nào chuyên tạo nội dung (bài viết) chất lượng cao và cần mua ảnh, mình có một mẹo nhỏ có thể giúp bạn tiết kiệm tiền. Đó là bạn nên mua theo gói lớn, giá ảnh có thể giảm đến 5 lần. Nhưng sẽ hơi phiền một chút. Đấy là bạn phải đợi số lượng bài viết hoặc sản phẩm khác của bạn nên đến vài trăm, sau đó bạn mua một gói lớn dùng trong một tháng đó.

Ví dụ về giá một gói ảnh lớn trên 123RF:

giá một tuỳ chọn mua gói ảnh lớn

Bạn nên so sánh giá giữa các gói lớn khác nhau trên cùng trang web và các trang web để tìm được lựa chọn tối ưu. Một lưu ý nữa là nên tìm thử trước để xem kho ảnh mà bạn định mua có cung cấp được hầu hết các ảnh mà bạn muốn hay không. Đây là quả đầu tư lớn nên bạn phải chắc chắn là đồng tiền bỏ ra đem lại kết quả.

So sánh ưu nhược điểm của từng phương pháp

Kho ảnh miễn phíFlickrTìm trên Google (có lọc)Mua ảnh
Chi phíFreeFreeFreeTốn tiền ($)
Sử dụng cho mục đích Phi thương mại
Sử dụng cho mục đích Thương mạiCó (nhưng phải mất công lọc)Không có trong bộ lọc chính thức
Mức độ đa dạng của ảnh (giúp dễ tìm được ảnh mong muốn hơn)Trung bìnhCaoRất caoRất cao
Chất lượng ảnhTừ khá đến cao, và tương đối đồng đềuĐa dạng từ trung bình đến cao, nhưng không đồng đềuĐa dạng từ trung bình đến cao, nhưng không đồng đềuCao, đồng đều
Kích cỡ ảnhĐa dạng (từ trung bình đến rất lớn) để tuỳ ý lựa chọnĐa dạng, nhưng không phải ảnh nào cũng có kích cỡ lớnĐa dạng, nhưng không phải ảnh nào cũng có kích cỡ lớnĐa dạng (từ trung bình đến rất lớn) để tuỳ ý lựa chọn

Kho ảnh chuyên ngành

Phần cuối này là phần bổ sung thêm, có thể không hữu dụng với nhiều người, nhưng những ai cần sẽ thấy rất thú vị và thấy nó có chất lượng vượt trội so với các kho ảnh đa lĩnh vực.

Đặc điểm của kho ảnh chuyên ngành là nó chỉ phục vụ ảnh cho một chuyên môn lĩnh vực cụ thể & hiện mình cũng chỉ biết rất hạn chế các kho ảnh như vậy.

Kho ảnh y tế

Kho ảnh đầu tiên mình muốn chia sẻ thuộc về lĩnh vực sức khỏe, y tế, nó nằm ở địa chỉ: openi.nlm.nih.gov Bạn sẽ không thể tìm ảnh ở đây qua Google được, mà buộc phải truy cập vào nó và sử dụng công cụ của nó để tìm kiếm ảnh.

kho ảnh y tế miễn phí của NIH

Có vô số ảnh miễn phí ở đây, và rất nhiều cái trong số đó cho phép sử dụng cả trong lĩnh vực thương mại. Đây là sản phẩm của viện Y tế quốc gia Hoa Kỳ (NIH).

Kho icon, ảnh vector

Ở trên là ảnh chụp, nếu bạn muốn tìm icon, ảnh vector thì sao. Bạn có thể ghé thăm bài viết về iconfinder để tìm hiểu thêm. Đây cũng là kho ảnh vector miễn phí và trả phí rất nổi bật trong lĩnh vực này.

Ngoài ra mình mới biết thêm thenounproject.com cũng là kho icon có hơn 1 triệu icon miễn phí.

the noun project

Kết luận

Hoá ra tìm ảnh miễn phí không khó như bạn nghĩ đúng không?

Lời khuyên cuối cùng liên quan đến ảnh là bạn hãy chịu khó một chút học cách sử dụng bộ lọc, các kho ảnh thường có đến hàng triệu bức ảnh, thậm chí ngay cả khi bạn tìm với một từ khoá cụ thể nào đấy cũng có thể có đến vài trăm ngàn bức phù hợp (thí dụ như trên Flickr). Khi đó biết cách sử dụng hiệu quả bộ lọc rất quan trọng. Nó sẽ giúp bạn tìm được đúng bức ảnh mà bạn mong muốn thay vì phải xới tung đống ảnh dài bất tận đang hiển thị trước mặt.

47 các bình luận

47
Khu vực bình luận

avatar
24 Số lượng chủ đề bình luận
23 Số lượng phản hồi cho các chủ đề bình luận
1 Người theo dõi
 
Bình luận được phản hồi nhiều nhất
Chủ đề bình luận sôi nổi nhất
25 Các tác giả bình luận
Nguyễn Đức AnhlucdaihungKim HuệPhápThu Quỳnh Những người bình luận gần đây
mới nhất cũ nhất bình chọn nhiều nhất
VŨ THẾ QUYẾT
Khách
VŨ THẾ QUYẾT

CÁM ƠN BẠN NHIỀU LẮM ^_^

Nguyễn Mỹ Bình
Khách
Nguyễn Mỹ Bình

Chào bạn. mình có tham khảo và sử dụng hình ảnh miễn phí trên mạng chỉnh sửa và thêm bớt này nọ để biến nó thành 1 bức hình khác nhưng liệu khi m chỉnh sửa k đủ khiến bức ảnh khác đi ban đầu mà vẫn giống hơn 50% thì khi sử dụng cho mục đích thương mại m có vi phạm bản quyền k?

Linh
Khách
Linh

Chào bạn, nếu mình bán hàng mà dùng hình ảnh từ trang web chính thức của nhãn hàng đó thì sao nhỉ? Có gọi là vi phạm bản quyền không, nếu có thì có cách nào giải quyết đơn giản tí không nhỉ. Mình chưa đủ điều kiện để tự chụp từng sản phẩm. hic

Vũ Tươi
Khách
Vũ Tươi

cảm ơn bạn nhiều nhé

Tien
Khách
Tien

Mình mua ảnh trên shutterstock thông qua 1 bên giá rẻ hơn rất nhiều!( mình chọn ảnh rồi gừi link cho họ ) xin hỏi nhưng anh minh mua qua họ liệu sử dụng với mục đinh thương mại liệu có được không?
Xin cảm ơn!

anh
Khách
anh

Bạn ơi cho mình hỏi mình muốn sử dụng mục đích thương mại.mà hình đó mình ko kiếm dc nguồn gốc, không biết mua ở chỗ nào, phải làm cách nào hả bạn?cảm ơn bạn

Việt Nguyễn
Khách
Việt Nguyễn

Bạn cho hỏi nếu mình mua ảnh từ Shutterstock rồi sửa đổi ảnh gốc và ghép vào thiết kế thiệp của mình và in ra để bán thì có vi phạm gì không?

Jolie
Khách
Jolie

Bạn ơi. Cho mình hỏi chút. https://www.boyleinjurylaw.com/ Mình muốn biết website này có những hình ảnh nào bị vi phạm bản quyền thì làm cách nào ạ?

Nguyễn Thị Hoa Mai
Khách
Nguyễn Thị Hoa Mai

Đức Anh thân mến! Mình đã đọc nhiều trang viết, nhưng dừng lại ở trang của bạn thấy nó “thật tự làm” mình rất thích. Bạn có lẽ là tốt nghiệp loại giỏi phải không? Chữ cũng đẹp, nội dung khoa học. Bạn có viết bài cho báo không? Còn hay hơn nhà báo nè. Cảm ơn nhé. Chúc bạn một ngày tốt lành,cảm ơn vì những trải nghiệm học tập tuyệt vời. Mình mù công nghệ ^^

chiến
Khách
chiến

chào bạn, mình muốn viết một áp về tự điển chuyên ngành đa ngôn ngữ, mình phải sưu tầm rất nhiều sách tự điển trên thế giới để gộp lại cho app của mình vậy mình làm sao để không vi phạm bản quyền
ví vụ trong sách tự điển AIT anh việt; SAVE nghĩa là LƯU. thì mình cũng giống y chanh như vậy đâu thể ghi khác được, vậy có vi phạm bản quyền của sách tự điển không ạ

Trí Lâm
Khách
Trí Lâm

Chào bạn Đức Anh, cảm ơn bạn rất nhiều về bài viết, bạn có thể chia sẻ thêm cho mình về việc bán ảnh và quyền tác phẩm không ?
Mình tìm thông tin trên mạng mà không có. Thanks bạn nhiều, chúc bạn ngày vui !

sang
Khách
sang

chào bạn nếu mình muốn mua đứt hoàn toàn 1 ảnh để làm logo thì mình mua trên trang nào thì được và mua bằng cách nào bạn

VYVY
Khách
VYVY

Chào bạn, mình thấy ảnh trên gettyimages rất đẹp, mình muốn để lên web của mình, mình không mua ảnh đó chỉ down về và up luôn ảnh có watermark gettyimages, như vậy có vi phạm bản quyền không? thanks

Trần Hoàng Song
Khách
Trần Hoàng Song

Hi Đức Anh!
Mình có 1 vấn đề cần bạn tư vấn.
Cho mình hỏi nếu như mình muốn mua luôn hình ảnh sử dụng cho mục đích thương mại như: hình doremon để in lên vải, … thì cách thức sẽ như thế nào ạ!
Cảm ơn bạn!

Trần Mạc Long
Khách
Trần Mạc Long

Em chào anh ạ. Em xin cảm ơn anh vì bài viết rất hay về vấn đề em đang quan tâm nhưng chưa có lời giải đáp. Em muốn nhờ a tư vấn giúp 1 chuyện ạ: Ví dụ em thích một bức ảnh trên trang web Freepik.com, em tải nó về và nhờ một người bạn khác của mình vẽ lại bằng bút chì hình ảnh đó (gần như vẽ truyền thần ấy ạ). Vậy em có thể sử dụng bức tranh (mà bạn em đã vẽ lại) đó với mục đích thương mại (ví dụ in lên sản… Đọc thêm »

Thắng
Khách
Thắng

Chào bạn!
Mình có sử dụng hình ảnh miễn phí – phi thương mại (CC-NC) trên ứng dụng/website có đặt quảng cáo thì có bị vi phạm không?
Cảm ơn bạn!

Tan
Khách
Tan

Mình tự vẽ lại một hình bằng AI giống với hình trên mạng thì có bị coi là vi phạm bản quyền không bạn?

nam
Khách
nam

Cho e hỏi có cách nào để save ảnh free trên getty_imagines ko ạ? E biết làm như thế có hơi bẩn tính nhưng e còn nhỏ chưa có tiền, với cả e cũng chỉ định save 1 tấm làm ảnh bìa fb mà thôi. Ai biết cách làm ơn chỉ e với ạ!

quang
Khách
quang

chào bạn, mình muốn lấy ảnh người khác trên facebook cá nhân vào làm app, game có bị vi phạm bản quyền không ạ?

Khoa Tạ
Khách
Khoa Tạ

Bạn Anh cho mình hỏi là nếu mình chụp 1 ảnh khi đang xem video trên youtube bằng phần mềm chụp màn hình máy tính. Sau đó chỉnh sửa lại và dùng cho site của mình thì có bị vi phạm bản quyền không bạn.
Cám ơn bạn nhiều.

Thu Quỳnh
Khách
Thu Quỳnh

Chào bạn! Bạn cho mình hỏi là mình muốn sử dụng ảnh tìm kiếm trên mạng để in ốp điện thoại cho bản thân mình. Như vậy mình có vi phạm gì hay không?

Pháp
Khách
Pháp

Bài viết của Anh hay quá.

Kim Huệ
Khách
Kim Huệ

Anh cho em hỏi là ví dụ em mua ảnh của Shutter Stock thông qua 1 đại lý. Ảnh mua về có thể được edit hoặc không nhưng được dùng để làm thương mại thì có bị dính bản quyền k? Và cách tính bản quyền cho các ảnh làm thương mại như nào ạ? Em cảm ơn

Lucdaihung
Khách
Lucdaihung

Chào bạn , bây giờ mình đang có ý định làm về đồ bàn ghế và giường ngủ nhưng mình không lấy ảnh trên mạng để quảng cáo, nhưng những đồ mình làm ra gần giống với những hình ảnh trên mạng thì mình có vi phạm bản quyền hình ảnh không

lucdaihung
Khách
lucdaihung

Sản phẩm của mình trạm khắc lên hay là những đường soi chỉ có được gọi là khác biệt không bạn